Intestines

 

The length of the intestines is approximately 6 meters. It is divided into two parts, the small intestine and the large intestine (also known as the colon).

The small intestine is a long tube that begins from the end of the stomach and goes on till it joins the large intestine. It is divided into 3 parts, the duodenum followed by the jejunum and lastly the ileum. They are continuous but have few different functions.

The main function of the small intestine is to extract the nutrients from the food by process of digestion. It pushes the end product (residue) after the digestion which forms stools into the large intestine, by a process known as peristalsis. 

The large intestine (colon) absorbs water out of the residue and forms stools. The large intestine pushes this by its movements (peristalsis) into the rectum, which is the last part of the digestive tract. The stools cause stretching of the rectum and leads to a sensation of urge to pass stools.

The major diseases affecting the intestines are as below:

Celiac disease: 

It is an immune reaction to eating gluten, a protein found in cereals like wheat, barley and rye. This can lead to damage to the small intestine structure and lead to failure to absorb nutrients which are lost in stools. It can manifest at any age. Typically they present with diarrhea and weight loss. Atypical manifestations include low haemoglobin (anaemia), premature osteoporosis and infertility. Upto half of patients can have no symptoms or mild symptoms like bloating, eructations etc. It can be diagnosed by a blood test and endoscopic biopsy of the duodenum. The patients need to strictly follow a gluten-free diet after which improvement occurs rapidly.

Crohn’s disease:

It’s a disease of unknown cause which causes inflammation in the intestines (both small and large). This leads to pain in the stomach and problems with absorption leading to diarrhea, low blood levels (anaemia) and weight loss. Long standing inflammation can lead to narrowing in the intestine, which is called as a stricture, and can lead to obstruction of the intestines. Fistula formation near the anus region also occurs in severe cases. The diagnosis is based on a combination of CT scan (or MRI), endoscopy and biopsy. It is treated by medicines that reduce inflammation including steroids. Medicines known as ‘biological therapy’ are also very effective in complicated cases. Surgery is also required in few patients. It can be associated with diseases in the joints, eyes, lungs, skin etc.

Ulcerative colitis:

It is also a disease of unknown cause which causes inflammation and ulcers in the large intestine only, starting with the rectum. It causes ulcerations and inflammation in the inner most lining of the colon. Bloody diarrhea is the most common symptoms. It can be associated with diseases in the joints, eyes, lungs, skin etc. It is diagnosed with a colonoscopy with biopsy. It is treated by medicines that reduce inflammation like mesalamine and steroids. Medicines known as ‘biological therapy’ are also very effective in complicated cases. Surgery can be required in few patients and is done in 2 or 3 stages.

Tuberculosis (TB):

Tuberculosis of the intestine is seen more in the large intestine (colon) or the last part of ileum. It is uncommon as compared to TB of the lungs. The symptoms can include abdominal pain, fever, weight loss, diarrhea etc. It is diagnosed on colonoscopy and biopsy. It maybe difficult to differentiate between TB and Crohn’s disease. Treatment of TB includes giving a number of medicines for a period of 6-8 months. The response occurs gradually over 2-3 months. Surgery is rarely required in complicated patients. 

Cancer:

Cancer can affect the small as well as the large bowel. The risk factors include old age, a low fiber and high fat diet, history of cancer in family members or history of polyps in the past. Patients with Crohn’s disease and ulcerative colitis are also at an increased risk. They have symptoms of diarrhea or constipation, weight loss, bleeding in stools or a lump like sensation in abdomen. Diagnosis can be suspected on sonography or CT scan and confirmed by colonoscopy and biopsy. Treatment is surgery and/or chemotherapy. Lymphomas and neuroendocrine cancers are common in small intestine.

 

આંતરડા અને તેની બીમારીઓ

 

આંતરડા ની લંબાઈ મીટર હોય છે. આંતરડા ના બે ભાગ હોય છેનાની આંતરડી અને મોટી આંતરડી. મોટી આંતરડી ને કોલોન પણ કહેવાય છે.

નાની આંતરડી એક લાંબી ટ્યુબ જેવી હોય છે, જેનો એક ભાગ જઠર સાથે જોડાયેલો હોય છે અને બીજો ભાગ મોટા આંતરડા માં ખુલે છે. નાના આંતરડા ના ત્રણ ભાગ હોય છેડ્યૂઓડિનમ, જેજુનમ અને ઇલ્યુમ. ત્રણેય ભાગ ના જુદા જુદા કામ હોય છે.

નાના આંતરડા નું મુખ્ય કામ છે ખરોક નું પાચન કરી તેના માં થી પોશાક તત્વો નું સંક્રમણ કરવું. જે બાકી રહી જાય, તેને મોટા આંતરડા માં ધકેલે છે.

મોટા આંતરડામાં પાણી શોષાય અને મળ બને. મળ આગળ જય ને રેક્ટમ સુધી પહુંચે. રેક્ટમતે આંતરડા ના સુધી છેડા વાળો ભાગ હોય છે. ત્યાં મળ પહોંચ્યા બાદ શૌચ જવાની ઈચ્છા ઉત્પન્ન થાય છે.

 

આંતરડા ની બીમારીઓ

સિલિયાક રોગ

 આ રોગ માં ઘઉંમાં આવેલ ગ્લુટેન નામક પ્રોટીન ની એલર્જી હોય છે. આના થી ઘઉં અને જવ ખાવાથી આંતરડામાં રિએકશન થાય છે જેના થી તેને નુકસાન પહુંચે છે. તેના થી પાચનક્રિયા બગડે છે અને ખોરાક નું પોષણ શરીર માં નથી પહોંચતું. સાધારણ રીતે આ રોગ માં ઝાડા અને વજન ઘટાડો થાય છે. ક્યારેક લોહી નો ઘટાડો, નબળા હાડકા અને નિઃસંતાનતા ના લક્ષણો પણ દેખાય છે. અડધા દર્દીઓમાં કોઈ પણ લક્ષણ નથી હતા અથવા હળવા લક્ષણ જેમકે ગેસ વગેરે જોવામાં મળે છે. આનું નિદાન લોહી ની તાપસ અને દૂરબીન દ્વારા આંતરડા ના નમુમા થી થઇ શકે છે. દર્દીઓ એ ગ્લુટેન મુક્ત ખોરાક ખાવાનું હોય છે. ગ્લુટેન છોડવા પછી સુધારો જલ્દી થઇ જાય છે. 

 

ક્રોહન્સ રોગ 

આંતરડા ના સોજા ની બીમારી છે. બન્નેનાના અને મોટા આંતરડા માં થઇ શકે છે. બીમારી પાછળ નું કારણ હાજી શોધ માં છે. આમાં પેટ નું દુખાવો, ઝાડા, લોહી ની કમી અને વજન ઘટી જવું, તેવા લક્ષણ જોવા મળે છે. લાંબા સમય થી સૂજન ચાલવા થી આંતરડા સાંકડા થઇ જાય છે અને આના થી આંતરડા માં બ્લોકએજ (અટકી જવું) થાય છે. ગુદા ની જગ્યા ફિસ્ટુલા પણ બની શકે છે. આના નિદાન માટે પદ્ધતિ નો ઉપયોગ કરવો પડે છે – CT સ્કેન કે MRI , દૂરબીન અને બાયોપ્સી (આંત ના નમૂના ની તાપસ). આના સારવાર માં સૂજન ઓછું કરવા માટે ની દવા ની જરૂર પડે છે. સ્ટીરોઈડ ની દવા ની પણ જરૂર હોય છે. કોઈ દર્દીઓ ને ઓપેરશન ની પણ જરૂર પડી શકે છે. આંતરડા ના સિવાય ચામડી, ફેફડા, આંખ અને સાંધા ની પણ તકલીફ થાય છે

 

અલ્સરેટિવ કોલાઈટિસ

મોટા આંતરડા ની સૂજન અને અલ્સર ની બીમારી છે. બીમારી પાછળ નું કારણ હાજી શોધ માં છે. મોટા આંતરડા ના અંદર ના ભાગમાં સૂજન અને ચાંદા પડી જાય છે. આમાં મુખ્ય રીતે લોહી ના ઝાડા ની તકલીફ થાય છે. આંતરડા ના સિવાય ચામડી, ફેફડા, આંખ અને સાંધા ની પણ તકલીફ થાય છે. આનું નિદાન દૂરબીન અને બાયોપ્સી (આંત ના નમૂના ની તાપસ) થી થાય છે. આના સારવાર માં સૂજન ઓછું કરવા માટે ની દવા ની જરૂર પડે છે જેમ કે સ્ટીરોઈડ કે મીસલઅમીન. કોઈ દર્દીઓ ને ઓપેરશન ની પણ જરૂર પડી શકે છે.

 

ટી.બી. (ક્ષય રોગ)

 ટી.બીનો ચેપ મોટા આંતરડા માં અને નાના આંતરડા ના છેલ્લા ભાગ માં થાય છે. આના લક્ષણ માં તાવ, પેટ નો દુખાવો, પેટ માં પાણી ભરાઈ જવું, ઝાડા, વજન ઓછું થવું વગેરે થઇ શકે છે. આનું નિદાન દૂરબીન અને બાયોપ્સી (આંત ના નમૂના ની તાપસ) થી થાય છે. ટી.બી. અને ક્રોહન્સ રોગ માં તફાવત કરવું મુશ્કેલ હોય છે. ટી.બી. ની દવા થી મહિના માટે લેવાની હોય છે. સુધારો થી મહિના માં જોવા મળે છે. કોઈ દર્દીઓ ને ઓપેરશન ની પણ જરૂર પડી શકે છે.

 

કેન્સર 

કેન્સર ની બિરી નાની અને મોટી આંત બન્ને માં થઇ  શકે છે. સૌથી વધુ જોખમ હોય છે મોટી ઉમર, વધારે ચરબી અને ઓછી ફાઇબર (રેશા) વાળું ખોરાક, અને પરિવારજનોમાં કેન્સર નું ઇતિહાસ. ક્રોહન્સ અને રોગઅલ્સરેટિવ કોલાઈટિસ ના દર્દીઓઓ પણ કેન્સર નું જોખમ હોય છે. આના લક્ષણ માં આંતરડા ના કાર્ય માં બદલાવ  – જેમ કે ઝાડા કે કબજિયાત, સંડાસ માં લોહી, વજન ઘટાડો અને પેટ માં ગાંઠ મેહસૂસ થવું શામિલ છે. સોનોગ્રાફય અથવા CT સ્કેન થી આનો સંદેહ થઇ શકે છે. આનું પાક્કુ નિદાન દૂરબીન અને બાયોપ્સી (આંત ના નમૂના ની તાપસ) થી થાય છે. સારવાર માં ઓપેરશન અને/અથવા કીમો હોય છે.

आंत और उसकी बीमारियां

 

आंत की लंबाई ६ मीटर की होती है| आंत के दो भाग होते हैं – छोटी आंत और बड़ी आंत| बड़ी आंत को कोलन भी बोलते हैं|

छोटी आंत एक लम्बी नाली होती है जो एक तरफ जठर से जुड़ा है और दूसरी तरफ बड़ी आंत से जुडी हुई है| इसके तीन भाग होते हैं – इनके नाम हैं डुओडेनम, जेजुनम, और इलयम| हर एक भाग के कुछ अलग कार्य होते हैं|

छोटी आंत का मुख्य काम है भोजन से पाए गए पोषक तत्वों का संक्रमण करना| जो बचता है उसको पेरिसटलसिस नमक प्रक्रिया से आगे बड़ी आंत मैं धकेलता है|

बड़ी आंत मैं से पानी अवशोषित हो जाता है और मल बनता है| बड़ी आंत इस मल को आगे धकेलती है और उसको रेक्टम तक पहुंचती है| रेक्टम – यह आंत का आखरी हिस्सा होता है| मल के यहाँ पहुंचने पर दिमाग में सिगनल जाता है की मलत्याग की तैयारी है|

 

आंत की बड़ी बिमारियों के बारे में जानकारी

सीलयाक रोग

इस बीमारी में गेहू में पाए जाने वाले ग्लूटेन नमक प्रोटीन के सामने शरीर और आंत में अस्वाभाविक प्रतिक्रिया (रिएक्शन) होती है| यह प्रोटीन गेहू के अलावा जौ में भी होता है| इस बीमारी में छोटी आंत की पाचनक्रिया में नुकसान होता है और इस वजह से पोषक तत्त्व का संक्रमण नहीं हो पाता| यह बीमारी किसी भी उम्र में हो सकती है| साधारण तौर से दस्त और वजन काम होने के लक्षण होते हैं| कभी असाधारण लक्षण भी होते हैं जैसे खून की कमी, हड्डी कमजोर होना या निःसंतानता| आधे दर्दियो को कोई लक्षण नहीं होते या मामूली लक्षण होते हैं जैसे गैस और आफरा| इसका निदान होता है रक्त की जाँच और दूरबीन द्वारा आंत के नमूने से| दर्दियों को ग्लूटेन रहित खोराक लेना होता है, और इससे जल्द सुधर देखने मिलता है|

 

क्रोहन्स रोग

यह छोटी और बड़ी आंत की सूजन की बीमारी है| इस बीमारी के कारण की जांच जारी है| पेट दर्द, दस्त, खून और वजन की कमी होने इसके लक्षण है| लम्बे समय तक सूजन होने से आंत सिकुड़ जाती है, और इससे आंत में रूकावट (blockage) आती है| गुदा की जगह पे फिस्टुला भी बन सकता है| इसके निदान के लिए तीनो पद्धति का इस्तेमाल किया जाता है – CT स्कैन या MRI , दूरबीन जांच और बाओप्सी (नमूने की जांच)| इलाज में सूजन काम करने की दवाई दी जाती है और इसमें स्टेरॉयड भी शामिल है| कुछ दर्दियों को ऑपरेशन की भी ज़रुरत पड़ती है| आंत के अलावा फेफड़ो, चमड़ी, आँख और जोड़ों पे भी तकलीफ हो सकती है|

 

अल्सरेटिव कोलाइटिस

यह बड़े आंत की सूजन और अलसर की बीमारी है| इस बीमारी के कारण की जांच जारी है| आंत के अंदरूनी भाग में सूजन और चले हो जाते हैं| खून की दस्त की तकलीफ होती है|आंत के अलावा फेफड़ो, चमड़ी, आँख और जोड़ों पे भी तकलीफ हो सकती है| इसका निदान दूरबीन जांच और बाओप्सी (नमूने की जांच) से होती है| इलाज में सूजन काम करने की दवाई दी जाती है और इसमें स्टेरॉयड और मिसलअमिन जैसी दवाइया शामिल है| कुछ दर्दियों को ऑपरेशन की भी ज़रुरत पड़ती है|

 

टीबी (क्षय रोग)

टीबी के कीटाणु बड़ी आंत में और छोटी आंत के आखिरी हिस्से में ज़्यादा पाया जाता है| इसके लक्षण में बुखार, पेट दर्द, वजन काम  होना, और दस्त वगेरे होते हैं| इसका निदान दूरबीन जांच और बाओप्सी (नमूने की जांच) से होती है| टीबी और क्रोहन्स रोग में भेद करना मुश्किल हो सकता है| टीबी की दवाइयां से महीने लेनी पड़ती है और दवाई का असर से महीने में दिखने लगता है| कुछ दर्दियों को ऑपरेशन की भी ज़रुरत पड़ती है|

 

कैंसर

कैंसर की बीमारी छोटी और बड़ी अनंत दोनों में हो सकती है| सबसे ज़्यादा जोखम होता है बड़ी उम्र, ज़्यादा चर्बी और काम फाइबर (रेशों) वाला खोराक, परिवार या नज़दीक के रिश्तेदारों में कैंसर का इतिहास| क्रोहन्स रोग और अल्सरेटिव कोलाइटिस के दर्दियों को भी अधिक जोखम होता है| इसके लक्षण में है आंत के कार्य हैं बदलाव होनाजैसे दस्त या कब्ज, मल में खून आना, वजन काम होना, या पेट में गाँठ महसूस होना| सोनोग्राफी या CT स्कैन से कैंसर का संदेह हो सकता है और दूरबीन जांच और बाओप्सी (नमूने की जांच) से निदान पक्का हो जाता है| इलाज में सर्जरी और/या कीमो होता है|